Кабыл алынган убакыт 14.04.2022, Түзөтүлгөн 12.07.2022, Кабыл алынган 04.08.2022

КЫРГЫЗ ТИЛИНДЕГИ ЯДРОЛУК СҮЙЛӨМДӨРДҮН АНАЛИЗИ

А. Турсунова

1980-жылдардын аягында түркологияда моделдик изилдөөлөргө кызыгуу күчөдү. Бул багыт- тагы изилдөөлөр негизинен Сибирь тилдериндеги жөнөкөй сүйлөмдөрдүн үлгүлөрүн изилдөөгө багытталган. Бул изилдөөлөрдүн негизинде тил системасынын борбордук бирдиги «жөнөкөй сүйлөм» экени далилденген. Маанилүү сүйлөм структурасынын элементтери сүйлөмдүн маңызын, негизин түзөт жана сүйлөмдүн структуралык курамын кеңейтүүгө чексиз мүмкүнчүлүктөргө ээ. Негизги сүйлөм – түзүлүш жагынан толук сүйлөм, андан ары кыскартуу мүмкүнчүлүгү жок. Жөнөкөй сүйлөмдү моделдик жактан изилдөө - бул структуралык планды талдоодо маанилүү орунду ээлеген ядролук сүйлөм моделдеринин системасын түзүү дегенди билдирет. Жөнөкөй сүйлөмдөрдүн моделдерин формулалар аркылуу берүүдө алардын ар кандай түрлөрү колдонулат. Макалабызда кыргыз тилиндеги жөнөкөй сүйлөмдөрдү колдонуу менен ядролук сүйлөмдөрдү моделдөө ишин талдап көрөбүз

синтаксис, кыргыз тили, жөнөкөй сүйлөм, ядролук сүйлөм, негизги сүй- лөмдөр, модель, сүйлөмдүн модели, синтаксистик процесстер, структуралык модель схемалары, структуралык лингвистика
56-58
Tursunova, A. (2022). ANALYSIS OF CORE SENTENCES IN KYRGYZ LANGUAGE. Bulletin of the Bishkek State University, 20(3), 56-58. https://doi.org/10.35254/bhu/2022.61.56

Колдонулган булактар

1. Апресян Ю.Д.  Идеи и методы современной струк- турной лингвистики / Ю.Д.Апресян. - М.: Наука, 1966. - s. 305 
2. Гаджиева Н.З. Сравнительно-историческая грам- матика тюркских языков. Синтаксис / Н.З.Гаджиева, Б.А., Серебриников. - М.: Наука, 1986. - s. 285 
3. Закиев М.З. Синтаксический строй татарского языка / М.З.Закиев. – Казань: Изд-во Казан. ун-та, 1963. - s. 456 
4.  Засорина Л.Н. Введение в структурную лингви- стику. / Л.Н.Засорина. - М.: Высш. шк., 1974. - s. 319 
5. Иртеньева Н.Ф. Теоретическая грамматика английского языка А theoretical english grammar (Syntax) / Н.Ф.Иртеньева, О.М.Барсова, А.П.Шапкин, М.Я.Блох. - М.: Высш. шк., 1969. - s. 143 
6. Мусаев С.Ж. Парадигматические типы причаст- ных конструкций в киргизском языке / С.Ж.Мусаев. - Фрунзе: Илим, 1987. - s. 160 
7. Почепцов Г.Г. Конструктивный анализ структуры предложения / Г.Г.Почепцов. – Киев: Вища шк., 1971. - s. 192
8. Stageberg H. An Introductory English Grammar. / Stageberg H. - N.Y., 1958. - s. 455 
9. Турсунова А. А. (), Kırgızcadaki ҫekirdek cümlelerin analizi, - Вестник БГУ. - 2022. - №2. – С. 15-16.