АНГЛИС ТИЛИНИН ГРАММАТИКАЛЫК ТҮЗҮЛҮШҮНДӨГҮПРЕДЛОГДОР: СЕМАНТИКАЛЫК-ФУНКЦИОНАЛДЫК АСПЕКТ
Р. Вальваков, М. КириленкоМакалада англис тилинин грамматикалык түзүлүшүндөгү предлогдун кептин бир бөлүгү катары семантикалык-функционалдык анализи берилип, ар түрдүү окумуштуулардын предлогдун табияты жана тилдик абалы жөнүндөгү көз караштары каралат: О.Джесперсенден, А. И. Смирницкий жана И. Мещанинов азыркы англис лингвисти Дэвид Кристалга жана башкаларга. Предлогдордун семантикалык жана структуралык мүнөздөмөлөрү баса белгиленет. Авторлор предлогдордун лингвистикалык мүнөздөмөлөрүнүн мындай өзгөчөлүгүн аларга грамматикалык жана лексикалык маанидеги салттуу түшүнүктөрдү колдоно албагандыгы сыяктуу белгилешет, бул тил илимин- де предлогдорду концептуалдык түшүнүүдө талаш-тартыштуу маселелерге алып келет. Макалада англис тилиндеги предлогдордун семантикасынын жана иштешинин негизги учурлары талданат: предлогдордун тутумундагы омоним, синоним жана антонимдик ма- милелердин ишке ашырылышы, алардын англис тилинин синтаксисиндеги ролу. Макаланын корутунду бөлүгү англис тилиндеги предлогдордун когнитивдик жана лингво-ме- тодологиялык аспектилерин карайт
Колдонулган булактар
1. Лингвистический энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. – М.: Сов. энциклопедия, 1990. – 685 с.
2. Русский язык: Энциклопедия / Гл. ред. Ю. Н. Караулов. – М.: Большая рос. энцикл.: Изд. дом "Дрофа", 1997. – 703 с.
3. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language / D. Crystal. – Сambridge University Press, 1995. – 489 p.
4. Tyler A., Vyvyan, E. The semantics of English prepositions. / A. Tyler, E.Vyvyan. – Сambridge University Press, 2003. – 254 p.
5. Рейман Е.А. Английские предлоги. Значение и функции / Е.А. Рейман. – Л.: Наука, 1982. – 240 с.
6. Мещанинов И. И. Члены предложения и части речи / И. И. Мещанинов. – Л.: Наука, 1978. – 386 с.
7. Смирницкий А.И. Синтаксис английского языка / А.И. Смирницкий. – Москва, 1957. – 287 с.
8. Jespersen O. The Philosophy of grammar / O. Jespersen. – George Allen and Unwin Ltd., 1951. – 358 p.
9. Всеволодова М. В. Предлог как грамматическая категория: проблемы дефиниции, типология, морфологические и синтаксические характеристики / М. В. Всеволодова // Вопросы функциональной грамматики: сб. науч. тр. / под ред. М. И. Конюшкевич. – Гродно, 2002. – Вып. 4. – С. 14-25.
10. Суровцева С. И., Павлова О.Ю., Велиева Л. Ф. Проблематика исследования пред- логов (на базе темпоральных предлогов русского, французского, английского и немецко- го языков) / С. И. Суровцева О. Ю. Павлова Л. Ф. Велиева Л.Ф. // Вестник Челябинского государственного педагогического университета. – Челябинск, 2017. – № 7. – С. 174-178
11. Худяков А.А. Теоретическая грамматика английского языка. / А.А. Худяков. – Мо- сква, 2005. – 256 с.
12. Елтанская Е.А. Семантика английских пространственно-динамических предлогов / Е.А. Елтанская // Вестник Волгоградского государственного университета. – Волгоград,
2006. – Серия 2: Языкознание. – С. 159-162.
13. Кочкинекова А.В. Проблемные вопросы и распространенные заблуждения, каса- ющиеся английских предлогов / А.В. Кочкинекова // Мир науки, культуры, образования. – Горно-Алтайск, 2016. – № 2 (57). – С. 346 -349.
14. Нурланова А. Н. Понятие «концепт» в лингвистике / А. Н. Нурланова // Вестник Бишкекского государственного университета. – Бишкек, 2022. – № 4 (62). – С. 50-52.
15. Жолдошбек кызы К. Языковое выражение концепта «покровительство» в англий- ском языке: лексический уровень / К. Жолдошбек кызы // Вестник Бишкекского государ- ственного университета. – Бишкек, 2021. – № 4 (58). – С. 60-63.