Кабыл алынган убакыт 29.07.2024, Түзөтүлгөн 25.10.2024, Кабыл алынган 22.11.2024

КАЗАК УЛУТТУК АЛАШ КЫЙМЫЛЫНЫН БИОГРАФИЯЛЫК ИЗИЛДӨӨ КЕРЕКТЕГИНДЕГИ АТАКТУУ ИШМЕР ХАЛЕЛ ГАББАСОВДУН КООМДУК-САЯСИЙ ИШМЕРДҮҮЛҮГҮ

М. Козыбаева

Макала казак улуттук Алаш кыймылынын көрүнүктүү ишмери, публицист Халел Габ- басовдун (1888-1931) коомдук-саясий ишмердүүлүгүн изилдөөгө арналган. Архивдик документтердин жана материалдардын негизинде анын 1917-1918-жылдардагы револю- циялык окуялар мезгилиндеги өлкөнүн саясий турмушуна активдүү катышуусу каралат: Убактылуу өкмөттүн Түркстан комитетиндеги иши, Алаш автономиясын түзүүгө каты- шуусу, Семипалатинскиде аскердик бөлүктөрдү түзүү, "Сарыарка" гезитинин редактору болуу, борбордук бийлик менен сүйлөшүүлөр. 1921-1923-жылдары КазАССРдин Акмола жана Семипалатинск облустарын Казакстандын башкаруусуна өткөрүп берүү боюнча өз- гөчө комиссиясынын курамындагы ишмердүүлүгү чагылдырылат. Х. Габбасовдун 1930- жылы репрессияга кабылып, 1931-жылы өлүм жазасына тартылган кайгылуу тагдырына өзгөчө көңүл бурулат

Халел Габбасов, Алаш-Орда, улуттук кыймыл, автономия, Семипалатинск, казак интеллигенциясы, саясий ишмердүүлүк, Түркстан комитети, биографиялык изилдөө, репрессиялар
360-368
Kozybaeva, M. (2024). SOCIAL AND POLITICAL ACTIVITIES OF KHALEL GABBASOV – A FAMOUS FIGURE OF THE KAZAKH NATIONAL MOVEMENT ALASH IN THE CONTEXT OF BIOGRAPHICAL RESEARCH. Bulletin of the Bishkek State University, 22(3), 360-368. https://doi.org/10.35254/bsu/2024.69.55

Колдонулган булактар

1. Габбасов, Халел Ахметжанулы // Алаш. Алашорда : энциклопедия / құраст.: Ғ. 
Әнес, С. Смагулова. – Алматы : Арыс Баспасы, 2009. – 128 б. – Текст : непосредственный.
2. Садыкова, Р. Алаш бекзаты: XX ғасыр басындағы Семейлік әдеби орта және Халел Ғаббасұлының әдеби-көсемсөздік мұрасы / Р. Садыкова. – Астана : Арко, 2017. – 162 б. – Текст : непосредственный.
3. Габбасов, Халел Ахметжанулы // Шығыс Қазақстан облысы : энциклопедия. – Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – С. 307-308. – Текст : непосредственный.
4. Габбасов, Х. // История Казахстана : энциклопедический справочник. – Алматы : Аруна, 2010. – С. 140. – Текст : непосредственный.
5. Куантайулы, Н. Халел мырзаның қилы тағдыры / Н. Куантайулы // Жас Алаш. – 
2001. – № 28. – С. 4. – Текст : непосредственный.
6. ЦГА РК (Центральный государственный архив Республики Казахстан). Ф. 15. Оп. 
2. Д. 423. Л. 19.
7. Кенемолдин, М. Халел Габбасов / М. Кенемолдин // Семей таңы. – 2006. – 7 қыркүйек. – № 36 (17815). – С. 3. – Текст : непосредственный.
8. ГАТО (Государственный архив Томской области). Ф. Р-72. Оп. 1. Д. 3. Л. 7-14.
9. ЦДНИ ВКО (Центр документации новейшей истории Восточно-Казахстанской области). Ф. 37. Оп. 1. Д. 98.
10. ЦГА РК. Ф. 1398. Оп. 1. Д. 28. Л. 36.
11. Россия и Центральная Азия. Конец XIX – начало XX века : сборник документов и материалов / составители: Е. С. Аманжолова (ответственный редактор), Т. Т. Далаева, Г. 
С. Султангалиева. – Москва : Новый хронограф, [б. г.]. – 592 с. – Текст : непосредствен- ный.
12. ГАРФ (Государственный архив Российской Федерации). Ф. 176. Оп. 1. Д. 5. Л. 7.
13. ЦГА РК. Ф. 1398. Оп. 1. Д. 292. Л. 78-79.
14. АП РК (Архив Президента Республики Казахстан). Ф. 718. Оп. 1. Д. 114а.
15. Баязит, Б. Халел Габбасов әулеті / Б. Баязит // Айқын. – 2017. – 1 сәуір (№ 47). – С. 6. – Текст : непосредственный.