Кабыл алынган убакыт 21.10.2024, Түзөтүлгөн 27.01.2025, Кабыл алынган 21.02.2025

ЖҮСҮПБЕК АЙМАУЫТ УУЛУНУН РОМАНДАРЫНДАГЫ ТАРЫХЫЙ ЧЫНДЫК

А.Б. Досыбаева

Макалада Жүсүпбек Аймауыт уулунун чыгармачылыгындагы тарыхый чындыктын көркөм чагылдырылышы изилденет. "Акбилек" жана "Карткожо" романдары казак ада- биятындагы жаңычыл чыгармалар катары талданып, эпикалык баяндоо менен лирикалык элементтердин айкалышы көрсөтүлөт. Автор прозаиктин фольклордук салттарды текст түзүлүшүнө кандайча киргизгенин, доордун көп кырдуу образдарын жаратканын анык- тайт. Ыргактуу кара сөз менен поэтикалык үзүндүлөр чырмалышкан чыгармалардын композициялык өзгөчөлүктөрүнө өзгөчө көңүл бурулат. Изилдөө каармандардын улуттук өзгөчөлүктү ачуудагы социалдык кагылышуулардын жана руханий изденүүлөрдүн ро- лун белгилейт. "Акбилек" чыгармасындагы аялдардын эркиндиги темасы коомдук аң-се- зимдин өзгөрүшүн чагылдырары көрсөтүлөт. "Карткожодо" жеке тагдырлардын улуттук- боштондук кыймылдын окуялары менен байланышы баса белгиленет. Эмгек Борбордук Азия адабиятындагы тарыхый романдын эволюциясын түшүнүүгө салым кошот

1916-жылдагы улуттук-боштондук көтөрүлүш, казак адабияты, көркөм чеберчилик, фольклордук салттар, ыргактуу кара сөз, колониялык саясат, социалдык кагылышуулар, маданий өзгөчөлүк, адабий эволюция, тарыхый эс-тутум
116-123
Dosybaeva, A.B. (2025). HISTORICAL TRUTH IN THE NOVELS OF ZHUSUPBEK AIMAUYT UULU. Bulletin of the Bishkek State University, 23(1), 116-123. https://doi.org/10.35254/bsu/2025.71.18

Колдонулган булактар

1. Байтұрсынов, А. Ақ жол / А. Байтұрсынов. – Алматы : Жалын, 1991. – 465 б. – Текст : непосредственный = Байтурсынов, А. Ак жол / А. Байтурсынов. – Алматы : Жа- лын, 1991. – 465 с. – Текст : непосредственный.
2. Бисенғали, З. ХХ кылымдын башындагы казак прозасы / З. Бисенғали. – Алматы : Мектеп, 1989. – 136 б. – Текст : непосредственный = Бисенгали, З. Казахская проза нача- ла XX века / З. Бисенгали. – Алматы : Мектеп, 1989. – 136 с. – Текст : непосредственный.
3. Аймауыт уулу, Ж. Әйелді мектепке алыңдар / Ж. Аймауыт уулу // Ақ жол. – 1926. – 24 қаңтар. – Текст : непосредственный = Аймаут уулу, Ж. Принимайте женщин в школу / Ж. Аймаут уулу // Ак жол. – 1926. – 24 января. – Текст : непосредственный.
4. Исмакова, А. Казахская художественная проза. Поэтика, жанр, стиль / А. Исмако- ва. – Алматы : Ғылым, 1998. – 394 с. – Текст : непосредственный = Исмакова, А. Казах- ская художественная проза. Поэтика, жанр, стиль / А. Исмакова. – Алматы : Гылым, 1998. – 394 с. – Текст : непосредственный.
5. Аймауыт уулу, Ж. Чыгармалары / Ж. Аймауыт уулу. – Алматы : Жазуучу, 1989. – 560 б. – Текст : непосредственный = Аймаут уулу, Ж. Сочинения / Ж. Аймаут уулу. – Ал- маты : Жазушы, 1989. – 560 с. – Текст : непосредственный.
6. Қирабаев, С. Жүсүпбек Аймауытов / С. Қирабаев. – Алматы : Ана тілі, 1993. – 220 б. – Текст : непосредственный = Кирабаев, С. Жусупбек Аймаутов / С. Кирабаев. – Алма- ты : Ана тили, 1993. – 220 с. – Текст : непосредственный.
7. Щепилова, Л. Введение в литературоведение / Л. Щепилова. – Москва : Просве- щение, 1956. – 297 с. – Текст : непосредственный = Щепилова, Л. Введение в литературо- ведение / Л. Щепилова. – Москва : Просвещение, 1956. – 297 с. – Текст : непосредствен- ный.
8. Көркөмдүк кілті – шеберлік. – Алматы : Ғылым, 1985. – 348 б. – Текст : непосред- ственный = Ключ к художественности – мастерство. – Алматы : Гылым, 1985. – 348 с. – Текст : непосредственный.
9. Ысқақов, Д. Акбилек әлемі / Д. Ысқақов // Жұлдыз. – 1990. – № 4. – Текст : непо- средственный = Искаков, Д. Мир Акбилек / Д. Искаков // Жулдыз. – 1990. – № 4. – Текст : непосредственный.
10. Сәдуақасов, С. Адабият әңгімелері / С. Сәдуақасов // Еңбекші казак. – 1927. – 15 ақпан. – Текст : непосредственный = Садуакасов, С. Литературные беседы / С. Садуака- сов // Енбекши казах. – 1927. – 15 февраля. – Текст : непосредственный.
11. Елеукенов, Ш. Замандас парасаты / Ш. Елеукенов. – Алматы : Жазуучу, 1977. – 300 б. – Текст : непосредственный = Елеукенов, Ш. Мудрость современника / Ш. Елеуке- нов. – Алматы : Жазушы, 1977. – 300 с. – Текст : непосредственный.