Кабыл алынган убакыт 21.10.2024, Түзөтүлгөн 27.01.2025, Кабыл алынган 21.02.2025

ПЕНСИЯЛЫК СИСТЕМАНЫН ӨСҮП-ӨНҮГҮҮСҮ ЖАНА АНЫ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДА КОЛДОНУУ МҮМКҮНЧҮЛҮГҮ

Д.А. Усоналиева, Л.Н. Джалилова

Макалада пенсионерлердин татыктуу жашоо деңгээлин жана социалдык туруктуулукту камсыздаган мамлекеттик башкаруунун маанилүү элементи катары социалдык саясат ка- ралат. Кыргызстандын пенсиялык системасын калыптандыруу этаптары талданып, калк- тын пенсиялык камсыздоо маселелеринде маалыматтуулугунун жетишсиздиги аныкталды. 
Мамлекеттик кийлигишүүнүн деңгээлине жана каржылоо булактарына жараша классифи- кацияланган пенсиялык системалардын ар кандай моделдери сунушталат. Эл аралык таж- рыйбаны изилдөө пенсиялык системаны жакшыртуунун натыйжалуу ыкмаларын анык- тоого мүмкүндүк берди. Пенсиялык камсыздоонун узак мөөнөттүү туруктуулугун камсыз кылуу үчүн демографиялык, социалдык жана экономикалык факторлорду эске алуу менен учурдагы системаны реформалоо зарылдыгы көрсөтүлөт. Калктын карышын кошкондо де- мографиялык өзгөрүүлөр пенсиялык системага кошумча жүк жаратат

пенсиялык камсыздоо, социалдык туруктуулук, демографиялык өзгөрүүлөр, төлөмдөрдү индексациялоо, камсыздандыруу төгүмдөрү, топтоо компоненти, финансылык жүк, реформалоо, эл аралык тажрыйба, жашоо минимуму
88-93
Usonalieva, D.A., & Dzhalilova, L.N. (2025). THE DEVELOPMENT OF PENSION SYSTEMS AND THE POSSIBILITY OF ITS USE IN THE KYRGYZ REPUBLIC. Bulletin of the Bishkek State University, 23(1), 88-93. https://doi.org/10.35254/bsu/2025.71.14

Колдонулган булактар

1. Гукалова, Е. А. Категория финансовой устойчивости в контексте современных ме- тодологических дискуссий / Е. А. Гукалова, Е. Б. Федотова // Научный журнал КубГАУ. – 
2009. – № 46(2). – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/kategoriya-finansovoy-ustoychivosti- v-kontekste-sovremennyh-metodologicheskih-diskussiy (дата обращения: 18.04.2025).
2. Роик, В. Д. Социальное страхование : учебник и практикум для академическо- го бакалавриата / В. Д. Роик. – 2-е изд., перераб. и доп. – Москва : Юрайт, 2019. – 418 с. – (Бакалавр. Академический курс). – ISBN 978-5-534-08672-0. – URL: https://urait.ru/ bcode/432888 (дата обращения: 14.10.2024).
3. Саякбаева, А. А. Теоретико-методологические аспекты страхования / А. А. Са- якбаева [и др.] // Известия Иссык-Кульского форума бухгалтеров и аудиторов стран Центральной Азии. – Бишкек, 2021. – № 3. – URL: https://science.bafe.edu.kg/wp-content/ uploads/2022/06/organized-3-1.pdf (дата обращения: 18.04.2025)
4. Джалилова, Л. Н. Применение международного опыта пенсионной политики в Кыргызской Республике / Л. Н. Джалилова, Ш. Р. Гапурбаева, Ш. Ш. Гапурбаев // Акту- альные вопросы современной экономики. – 2021. – № 11. – С. 593-599. – EDN LKAMJF1.
5. Прожиточный минимум // Национальный статистический комитет Кыргызской Республики : официальный сайт. – Бишкек, 2025. – URL: http://www.stat.kg/ru/living- wage/ (дата обращения: 18.04.2025).
6. Джалилова, Л. Н. Правовое обеспечение пенсионеров в Кыргызской Республи- ке по государственному пенсионному социальному страхованию в условиях ЕАЭС / Л. 
Н. Джалилова // Вестник Кыргызского государственного университета строительства, транспорта и архитектуры им. Н. Исанова. – 2021. – № 2(72). – С. 275-277.