Received 29.07.2024, Revised 25.10.2024, Accepted 22.11.2024

SEMANTICS OF WORDS RELATED TO PARTS OF KYRGYZ PERCUSSION MUSICAL INSTRUMENTS

B.S. Chekeeva

This article provides a linguistic analysis of terms for parts of percussion instruments in Kyrgyz (dobulbas, dap, and zhekesan). It examines semantic features (bet "face”, kulak "ear”, zhargak "membrane”, közönök "hole"), etymology, and meaning development. The terms were formed on the basis of function and metaphorical transfer, likening parts to household items and body parts. This study links terminology to the ancient signaling function of percussion instruments in the Kyrgyz culture. It identifies the morphological and syntactic methods of vocabulary formation and patterns of semantic derivation from direct to terminological meanings. These findings enhance the Kyrgyz terminology and ethnomusicology

lexeme, semantics, metaphor, etymology, terminology, morphology, syntax, dobulbas, dap, zhekesan
76-81
Chekeeva, B.S. (2024). SEMANTICS OF WORDS RELATED TO PARTS OF KYRGYZ PERCUSSION MUSICAL INSTRUMENTS. Bulletin of the Bishkek State University, 22(3), 76-81. https://doi.org/10.35254/bsu/2024.69.11

References

1. Касей, М. Аспап таануу : окуу китеби / М. Касей. – Бишкек : Полиграфбумресурсы, 
2017. – 248 б. – Текст : непосредственный.
2. Субаналиев, С. Кыргыздын элдик музыкалык аспаптары: идиофондор, мембрана- фондор, аэрофондор / С. Субаналиев. – Фрунзе : Адабият, 1991. – 144 б. – Текст : непос- редственный.
3. Махмуд Кашгари. Түрк тилдеринин сөздүгү : [в 3 томах]. Том 1 / Махмуд Кашгари ; которгондор: Т. Токоев, К. Кошмоков. – Бишкек, 2011. – 811 б. – Текст : непосредственный.
4. Карасаев, К. Өздөштүрүлгөн сөздөр : сөздүк / К. Карасаев. – Фрунзе, 1986. – 420 б. – Текст : непосредственный.
5. Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. I бөлүк / Ч. Айтматов атындагы тил жана адабият институту КР УИА ; А. Акматалиевдин жалпы редакциясы менен ; түзүүчүлөр: И. Абдувалиев, А. Кыдырманбетова, Ж. Семёнова. – Бишкек : Полиграфбумресурсы, 
2019. – 799 б. – Текст : непосредственный.
6. Усмамбетов, Б. Махмуд Кашгаринин "Дивану лугат ат-түрк" эмгегиндеги турмуш- тиричиликке байланыштуу түшүнүктөрдү туюндурган лексикалык каражаттар (этно- лингвистикалык анализ) / Б. Усмамбетов. – Бишкек, 2016. – 308 б. – Текст : непосредственный.
7. Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. II бөлүк / Ч. Айтматов атындагы тил жана адабият институту КР УИА ; А. Акматалиевдин жалпы редакциясы менен ; түзүүчүлөр: И. Абдувалиев, А. Кыдырманбетова, Ж. Семёнова [ж. б.]. – Бишкек : Полиграфбумресур- сы, 2019. – 799 б. – Текст : непосредственный.
8. Сейдакматов, К. Сөздөрдүн келип чыгыш тарыхынан : илимий басылыш / К. Сейдакматов ; жооптуу редактор Б. Исаков. – Бишкек, 2004. – 232 б. – Текст : непосредственный.
9. Биялиев, А. Аңчылык терминдердин кыргызча-орусча сөздүгү / А. Биялиев ; Кыргыз ССР ИА, Терминологиялык комиссия. – Фрунзе : Илим, 1967. – 106 б. – Текст : непосредственный.
10. Аширалиев, К. Орхон-Енисей жазма эстеликтериндеги уңгу сөздөр / К. Ашира- лиев ; Кыргыз ССР ИА, Тил жана адабият институту, Түркология сектору. – Фрунзе : Кыргыз ССР ИА, 1963. – 121 б. – Текст : непосредственный.
11. Севортян, Э. В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и межтюркские основы на гласные / Э. В. Севортян ; АН СССР, Институт языкознания. – Москва : Наука, 1974. – 349 с. – Текст : непосредственный.
12. Жамашова, А. Кыргыз, түрк тилдериндеги элестүү этиштер : филология илимде- ринин доктору дисс. автореферат : 10.02.06 / А. Жамашова ; БГУ. – Бишкек, 2015. – 175 б. – Текст : непосредственный.
13. Абдувалиев, И. Кыргыз тилинин кесиптик лексикасы : филология илимдеринин доктору дисс. автореферат : 10.02.01 / И. Абдувалиев ; ЖМУ. – Бишкек, 2007. – 281 б. – Текст : непосредственный.