Кабыл алынган убакыт 14.04.2022, Түзөтүлгөн 12.07.2022, Кабыл алынган 04.08.2022

УУ-АРЫК (ВАРУХ) АЙЫЛЫНЫН АТАЛЫШЫНЫН КЕЛИП ЧЫГЫШЫ

У.С. Саттаров

Бул макалада Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан Уу-Арык айылынын аталышынын этимологисяы каралган. Учурда саясый бир топ окуялардан кийин ушул маселелер актуал- дуулукка айланып, эки элдин кызыкчылыгын туудуруп жатат. Тажик Респуликасында “Варух” анклавын биздин жер деп, анын атын өз тилинде чечмелөөгө өтүшүп, учурда карама-каршылыкты күчөтүүдө. Тажикче “Варух” деген сөздүн маанисине караганда кыргызча “Уу-Арык” деген сөздүн мааниси тарыхый жактан булактарда басымдуулук кылат. Бул изилдөөдө Уу-Арык деген сөз түрк тилдүү элдерге, анын ичинде кыргыз тилине таандык экендиги негизделди. Изилдөөнүн жыйынтыгында ал жердин “Уу-Арык” деп аталышы, тарыхы жана мааниси кыргыз тилинде экендиги, кыргыз тилинин түштүк-батыш диалектисинде  айтылганы ачыкталды

уу-арык, арык, варух, өзөн, канал, жер-суулардын аттары, топонимика, тарых, анклав, этимология
59-62
Sattarov, U.S. (2022). ORIGIN OF THE NAME OF THE VILLAGE UU-ARYK (VARUKH). Bulletin of the Bishkek State University, 20(3), 59-62. https://doi.org/10.35254/bhu/2022.61.59

Колдонулган булактар

1. Нуров Н. Бесспорная истина: Ворух — наследие Арии и часть исторической территории Таджикиста- на - [Электронный ресурс]. –Режим доступа: https:// khovar.tj/rus/2021/03/besspornaya-istina-voruh-nasledie- arii-i-chast-istoricheskoj-territorii-tadzhikistana/  (дата обращения: 09.10.2022)
2. Сыдыков А.Н. Тенгрианство – народная вера // Вестник БГУ. -  2014. - №1(27). -  С. 49-52.
3. Википедия – свободная энциклопедия. -  [Элек- тронный ресурс]. – Режим доступа:  https:// ru.wikipedia.org/wiki/Арык  Дата обращения: (09.10.2022)
4. Кыргыз совет энциклопедиясы . — Фрунзе,  1976- 1980жж. - 6 томдук. - 608—670 б т.
5. Википедия – свободная энциклопедия. -  [Элек- тронный ресурс]. – Режим доступа: https://ru.wikipedia. org/wiki/Арык  Топонимика. (дата обращения: 09.10.2022)
6. Саттаров С.Р. Абат тарыхы, санжырасы жана ичкилик кыргыздар /С.Р. Саттаров. – Ош, 2012. -  407 б.
7. Манас энсклопедиясы / 2 томдук, I том. – Бишкек, 1995. – 698 б.
8. Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. //Биринчи бөлүк. – Бишкек,  2015. – 799 б.
9. Википедия – свободная энциклопедия - [Электрон- ный ресурс]. – Режим доступа:  https://ky.wikipedia.org/ wiki/Баткен_району (дата обращения: 11.10.2022)