Кабыл алынган убакыт 22.02.2023, Түзөтүлгөн 15.05.2023, Кабыл алынган 14.06.2023

ОРУС ЖАНА ТҮРК ТИЛ МАДАНИЯТТАРЫНДАГЫ “ЫРААЗЫЧЫЛЫК” СҮЙЛӨӨ АКТЫСЫНЫН ИШТЕШИНИН ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ

Н.В. Янкын

Бул макала орус жана түрк тилдериндеги “ыраазычылык” сүйлөө актысын ишке ашыруунун салыштырма анализине арналган. Ыраазычылык этикеттик сүйлөө акты- сы болбосо, адамдардын ортосундагы ийгиликтүү пикир алышууну жана баарлашууну элестетүү кыйын. Ыраазычылык – сүйлөөчүнүн маектешинин айтып жатканына өзгөчө реакциясы жана ал бардык маданияттардын өкүлдөрү билген универсалдуу сүйлөө акты- сын билдирет. Бирок, ар бир сүйлөө актысы ар кандай лингвомаданияттарда конкреттүү туюнтманы көрсөтөт. Ушундан улам, ар кандай тилдерде ыраазычылык сүйлөө актысы- нын иштешинин этномаданий өзгөчөлүгүн аныктоо өтө маанилүү. Кеп жагдайын түшү- нүү жана адресатка багыттоону эске алуу менен этикет формулаларын колдоно билүү, сүйлөөчүнүн тилдик компетенттүүлүгүн көрсөтө алат. Алынган натыйжалар орус тилин жана түрк тилин окутууда, маданияттар аралык коммуникация тажрыйбасында, лингво- маданият жана прагмалингвистика боюнча теориялык курстарда колдонулушу мүмкүн

ыраазычылык, сүйлөө актысы, экспрессив, иллокативдик максат, этикет, кеп жагдайы, ниет, перформативдүү этиш, перлокативдик эффект, реципиент
206-211
Yankyn, N.V. (2023). FEATURES OF THE SPEECH ACT “GRATITUDE” FUNCTIONING IN RUSSIAN AND TURKISH LINGUOCULTURES. Bulletin of the Bishkek State University, 21(1), 206-211. https://doi.org/10.35254/bhu/2023.63.38

Колдонулган булактар

1. Остин Дж.Р. Слово как действие / Дж. Р. Остин // Новое в зарубежной лингвистике. – М.,    1986. – Вып.17: Теория речевых актов. – С. 141–153.
2. Searle J. Expression and Meaning Studies in the Theory of Speech Acts / J.Searle – CUP. 1979. - 187 p.
3. Формановская Н.И. Речевой этикет и культура общения. / Н.И. Формановская. – М.: Высш. шк., 1989. – 156 с.
4. Серебрякова М. Н. О некоторых особенностях этноэтикета у современных турок / М.Н. Серебрякова  // Этикет у народов Передней Азии. – М.: Наука, 1988.
5. Формановская Н.И. Речевое взаимодействие: коммуникация и прагматика. / Н.И. Формановская. – М., 2007. – 480 с.