Кабыл алынган убакыт 18.04.2023, Түзөтүлгөн 24.07.2023, Кабыл алынган 18.08.2023

Ч. АЙТМАТОВДУН ЧЫГАРМАЛАРЫНДАГЫ СЫПАЙЫ СӨЗДӨР

А. Сопонова

Эвфемизм грек тилинен алынып, “сылык сүйлөө” маанисин билдирет. Сылык сүйлөө – адамдын ажарын ачып, анын интеллектик деңгээлин, баарлашуу маданиятын чагылдырат. Сүйлөө кебинде эвфемизмдер кенен чөйрөдө: көркөм тексттерде,  эл алдына чыгып сүйлөөдө, саясатта жана күндөлүк турмушта колдонулат. Кебибизде колдонууга бир аз одонороок, кулакка жагымсыз угулган сөздөрдү ылайык келген сөздөр менен алмаштырып, оюбузду сылыгыраак, жакшыраак, ылайыктуураак  билдирүүгө аракет жасайбыз.  Негизинен эвфемизмдер тилдик көрүнүш катары байыркы мезгилден бери колдонулуп, кишинин айтууга дити барбаган орой, оор, ачуу сөздөрдү айтуудан сактаган тилдик каражат болуп эсептелет. Айтылуучу ойду сылык, жумшак жеткирүүгө өбөлгө түзүп, кептин эмоционалдуулугун жана эстетикалык жагын камсыз кылат. Элибиз  сөздүн өз касиети, баркы, наркы болот деп, сөзгө өтө этияттык менен мамиле жасашкан

эвфемизм, көркөм чыгарма, каармандар, эмоция, философия, фразеология
481-486
Soponova, A. (2023). EUPHEMISMS IN THE WORKS OF CH. AITMATOV. Bulletin of the Bishkek State University, 21(2), 481-486. https://doi.org/10.35254/bsu/2023.65.74

Колдонулган булактар

1. Айтматов Ч. Кылым карытар бир күн 4-том, –Б.: Бийиктик, 2008.544 б.
2. Айтматов Ч. Деңиз бойлой жорткон Ала Дөбөт 3-том. –Б.: Бийиктик, 2008. 480 б.
3. Айтматов Ч. Гүлсарат 2-том.–Б.: Бийиктик, 2008.- 432 б.
4. Айтматов Ч. Саманчынын жолу2-том.–Б.: Бийиктик, 2008.- 432 б.
5. Айтматов Ч. Бетме-бет 1-том.– Б.: Бийиктик, 2009. – 384 б.
6. Айтматов Ч. Чыңгызхандын ак булуту 4-том. – Б.: Бийиктик, 2008. –544 б.
7. Айтматов Ч. Кыямат 5-том, –Б.: Бийиктик, 2009. – 504 б.
8. Кыргыздар 4-том «Кыргызстан-Сорос» фонду. –Б., 1997.
9. Сапарбаев А. Кыргыз тилинин лексикологиясы жана фразеологиясы. –Б.:  Кыргызстан- Сорос, 1997.
10. Текешева М.Б. «Денизбойлойжорткон Ала-Дөбөт» тарыхжанатагдыр. – БМУ жарчысы. № 1 (35) –Б., 2016.