Кабыл алынган убакыт 21.07.2023, Түзөтүлгөн 16.10.2023, Кабыл алынган 08.11.2023

КЫРГЫЗ ТИЛИНДЕ ЖАНА МАДАНИЯТЫНДА “ҮЙ-БҮЛӨ” КОНЦЕПТИ

Г. Эшенкулова

Тил - маданият байланышы линвомаданият таануу илиминин изилдөө алкагына кирет. Линвомаданият таануу илими – тил менен маданият таануу илимдеринин айкалышынан пайда болуп, элдик маданияттын тилде чыгылдырылган жана турукташып калган кубулуштарын изилдөөчү илим болуп саналат. Линвомаданият таануу илиминин негизги темаларынын бири – концепт. Улуттук кулк-мүнөздү, аң-сезимди, улуттук-маданий элементтерди камтыган менталдык түшүнүктөр тилде чагылдырылып, тил каражатта- ры аркылуу ошол элдин ой жүгүртүүсү, моралдык-нравалык көз карашы, дүйнө таануу өзгөчөлүктөрү көрсөтүлөт. Бул макалада кыргыз тилинде “үй-бүлө” концепти талдоого алынды. Кыргыз элинин тилдик маданиятындагы үй-бүлө түшүнүгүнүн чагылдырышы берилди. Буга байланыштуу туруктуу сөз айкаштары жана макал-лакаптар мисал катары көрсөтүлүп, маанилери чечмеленди. Изилдөөнүн жыйынтыгында, “үй-бүлө” түшүнүгү- нүн улуттук маданий өзгөчөлүгү аныкталды

Тил, маданият, лингвомаданият таануу илими, кыргыз тили, кон- цепт, үй-бүлө, улуттук кулк-мүнөз, улуттук-маданий элементтер, дүйнө тааным, аң-се- зим
231-238
Eshenkulova, G. (2023). The Concept of “Family” in the Kyrgyz Language and Culture. Bulletin of the Bishkek State University, 21(4), 231-238. https://doi.org/10.35254/bsu/2023.66.15

Колдонулган булактар

1. Aksan D. Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilim. / D. Aksan. -  Ankara – 2003. - s.92 
2. Гумбольдт В. Избранные труды по языкознанию / Вильгельм фон Гумбольдт; Пер. с нем. яз. под ред. и с предисл. Г.В. Рамишвили. - 2. изд. - Москва : Прогресс, 2000. - 396, [1] с. : портр.; 21 см. - (Филологи мира).; ISBN 5-01-004661-X
3. Аскарова Р. А. Тектеш тилдерди салыштырма лингвомаданият таануу аспектисинде салыштырып изилдөөнүн мааниси (“Эл/калк - el/halk/millet” концептинин мисалында) / Р. А. Аскарова // К. Карасаев атындагы Бишкек мамлекеттик университетинин жарчысы, 2019. - №4(50). – 70б.
4. Маслова, В. А. Лингвокультурология : учебное пособие для студентов высших учеб- ных заведений / В. А. Маслова. – Москва : Издательский центр "Академия", 2001. – 208 с. – (Высшее образование). – ISBN 5-7695-0745-4
5. TDK. Türkçe Sözlük. - Ankara, 2011. Türk Dil Kurumu.
6. Kыргыздар I. Санжыра, Taрых, Maнас, Салт, Кыргызстан – 1991. - 24-25 б.
7. Жусупов К. Кыргыздар. / К.Жусупов. - Бишкек, 1991. - Кыргызстан басмаканасы. - 119 б.
8. Абрамзон С.М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча таңдалма эмгектер / С. М. Абрамзон. -  Бишкек, 1999. -  Кыргызстан Сорос Фонду. - 167-387 б.