Кабыл алынган убакыт 01.08.2025, Түзөтүлгөн 12.12.2025, Кабыл алынган 29.12.2025

КЫТАЙ-КЫРГЫЗ ТИЛДЕРИНДЕГИ АДАМДЫН МҮНӨЗҮН БИЛДИРҮҮЧҮ ФРАЗЕОЛОГИЯЛЫК БИРДИКТЕР

Ж. Байшериева, Ж.С. Букабаева

Изилдөө адамдын мүнөзүн сүрөттөгөн фразеологиялык бирдиктерге топтолгон, өзгөчө кытай жана кыргыз тилдеринде. Бул изилдөөнүн актуалдуулугу фразеологизмдер тарыхый окуялар, маданий өзгөчөлүктөр жана элдердин маданий ойду жөнөкөйлөтүп сүрөттөйт фактысынан келип чыгат. Макалада ушундай фразеологиялык бирдиктерди сөз айтканда колдонуунун негизги өзгөчөлүктөрү детально талданат, адамдын оң сапаттарын жана терс жүрүм-турумунун белгилерин билдирген эки негизги категория ажырап көрсөтүлгөн. Оң сапаттар озумдук, адилеттүүлүк, чынчылык, туруктуулук жана батырлыкты камтыйт толугу менен. Терс жүрүм-турумдун бардык белгилери жигердүүлүк, ленүүлүк, карымсыздык, айшыбай айту, жалган, ээжлеп кыянатчылык, кой күч, ачсуйдуулук жана коркоктукту толугу менен чагылдырат. Аныкталды, эки тилде де мааниси окшош фразеологизмдер жана семантикасы боюнча ар башка болгон бирдиктер бар экендиги.

 

салыштырмалуу анализ, маданий айырмачылыктар, тилдик дүйнө картасы, идиоматиялык айтылыштар, лингвистиялык изилдөө, тилдик-ара салыштыруу, улуттук менталитеттер, характердин семиотикасы, метафоралык айтылыштар, маданий номинация
54-58
Baisherieva, Zh., & Bukabayeva, Zh.S. (2025). PHRASEOLOGICAL UNITS EXPRESSING HUMAN CHARACTER IN CHINESE AND KYRGYZ LANGUAGES. Bulletin of the Bishkek State University, 23(4), 54-58. https://doi.org/10.35254/bsu/2025.74.8

Колдонулган булактар

  1. Семенас, А. Л. Лексика китайского языка / А. Л. Семенас. — М. : Наука, 2005. — 313 с.
  2. Войцехович, И. В. Практическая фразеология современного китайского языка / И. В. Войцехович. — М. : [Издательство не указано], 2007. — 600 с. — ISBN 978-5-17-045764-9. — EDN QTMHJL.
  3. Эгембердиев, Р. Кыргыз тилиндеги фразеологизмдердин семантикасы жана лексикографияланышы / Р. Эгембердиев. — Б. : [Издательство не указано], 2009. — 312 б.
  4. Осмонкулов, А. Өнөр алды - кызыл тил / А. Осмонкулов, А. Р. Акунова. — Б. : [Издательство не указано], 2007. — 184 б.
  5. Китайско-русский словарь / под редакцией 吴好修. — Пекин : [Издательство не указано], 2006. — 1250 с.
  6. Русско-кыргызский словарь : 51 000 слов / под редакцией К. К. Юдахина. — Б. : [Издательство не указано], 2000. — 992 с.
  7. Кытайча-кыргызча сөздүк / составитель А. Саспаев. — Б. : [Издательство не указано], 2003. — 1200 б.