Кабыл алынган убакыт 21.10.2024, Түзөтүлгөн 27.01.2025, Кабыл алынган 21.02.2025

КЫРГЫЗ ТИЛИНДЕГИ АЯЛДАРГА КАРАТА ТЕРС МААНИДЕ КОЛДОНУЛГАН ФРАЗЕОЛОГИЗМДЕР

П.С. Эстебесова, А. Жээнбек кызы

Макалада кыргыз тилиндеги аялдарга карата терс мааниде колдонулган фразеоло- гиялык түрмөктөрдүн ички биримдиги жана маани-маңызы анализделген. Изилдөөдө үч негизги фразео-семантикалык топ аныкталып, алардын лексико-семантикалык табияты далилденген: жалкоолук жана илээндиликти мүнөздөгөн туюнтмалар; адепсиз жүрүм- турумду жазалаган айтымдар; төрөбөгөн аялдарга тиешелүү фразеологизмдер. Кыргыз менталитетинде аялдардын үй-бүлөдөгү, коомдогу орду өзгөчө мааниге ээ болгондуктан, кичине эле мүчүлүштүк терс пикирди жаратары көрсөтүлгөн. Адепсиз жүрүм-турумду жазалоодо колдонулган фразеологизмдер өтө элестүү экендиги аныкталган. Натыйжа- лар төрөбөгөн аялдарга карата колдонулган, көбүнчө "куу" лексемасы менен түзүлгөн фразеологизмдердин сандык жактан көптүгүн көрсөтөт. Бул изилдөө тилдик бирдиктер менен элдик маданий баалуулуктардын ортосундагы тыгыз байланышты тастыктайт

фразеосемантикалык топтор, гендердик аспект, лексико-семанти- калык табият, стилистикалык боёкчо, экспрессивдүүлүк, маданий баалуулуктар, этно- лингвистика, улуттук менталитет, тилдик дүйнө сүрөтү, лингвомаданият таануу
104-108
Estebesova, P.S., & Jeenbek kyzy, A. (2025). PHRASEOLOGICAL EXPRESSIONS WITH NEGATIVE MEANING TOWARDS WOMEN IN THE KYRGYZ LANGUAGE. Bulletin of the Bishkek State University, 23(1), 104-108. https://doi.org/10.35254/bsu/2025.71.16

Колдонулган булактар

1. Эстебесова, П. С. Кыргыз жана түрк тилиндеги айымдардын оң сапатын билдир- ген фразеологизмдер / П. С. Эстебесова // К. Карасаев атындагы БМУнун Жарчысы. – 
2021. – № 2-3 (56-57). – Б. 155-158.
2. Эстебесова, П. С. Кыргыз жана түрк тилиндеги адамдын кулк-мүнөзүн туюндур- ган фразеологизмдер / П. С. Эстебесова. – Бишкек : Мега Формат, 2023. – 48 б.
3. Эгембердиев, Р. Кыргыз тилиндеги фразеологизмдер (Табияты жана семантика- сы) / Р. Эгембердиев. – Бишкек : К. Карасаев атындагы БМУ Жарчысы, 2007. – 171 б.
4. Осмонова, Ж. Кыргыз тилинин фразеологиялык сөздүгү / Ж. Осмонова, К. Конко- баев, Ш. Жапаров. – Бишкек: Кыргыз-Түрк «Манас» университети, 2001. – 519 б.
5. Эгембердиев, Р. Кыргыз тилиндеги фразеологизмдердин төркүнү (этимологиясы) / Р. Эгембердиев. – Бишкек : Турар, 2016. – 336 б.
6. Акматалиев, А. Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү / А. Акматалиев, И. Абду- валиев, Т. Маразыков [и др.]. – Бишкек : Полиграфбумресурсы, 2019. – ІІ том. – 800 б.