THE DIVISION OF WORDS PRESENTED IN THE MONUMENT “KITAB-I MAJMU‛-I TARJUMAN-I TURKI VA ‛AJAMI VA MUGALI VA FARSI” INTO THEMATIC AND SEMANTIC GROUPS
A.T. SatievThe article examines the historical monument “Kitab-i majmu-i tarjuman-i Turki va ajami va mugali va Farsi” as a unique source of medieval vocabulary. A thematic and semantic analysis of the dictionary was conducted across seventeen linguistic fields. The research method involved identifying categories of lexical units, including anthroponyms, astronomical and geographical terms, zoonyms, names of birds and insects, kinship terms, anatomical designations, food and drink names, clothing terms, military equipment, musical instruments, monetary and measurement units, diseases, and medicinal terms. The results revealed the distribution of terms by category and language, highlighting patterns of borrowing, calquing, and preservation of ancient lexical roots. Historical and cultural factors shaping the vocabulary are discussed, emphasizing the monument’s significance for Turkic language studies. The findings broaden understanding of Central Asian vocabulary and provide a basis for further comparative linguistic research.
References
- Гаркавец, А. Н. Китаб-и Маджму-и Тарджуман-и Турки ва Аджами ва Мугали ва Фарси. «Сводная книга переводчика по-тюркски, и по-персидски, и по-монгольски, и на фарси» Халила бин Мухаммада бин Йусуфа ал-Кунави / А. Н. Гаркавец ; при участии О. О. Туякбаева. – Алматы : Баур, 2019. – 600 с.
- Жумакунова, Г. Ж. Түрк лексикографиясынын тарыхынан (Түрк сөздүктөрүндө илимий принциптеринин калыптанышы) / Г. Ж. Жумакунова ; жоопт. ред. Б. Ө. Орузбаева. – Бишкек : Илим, 2009. – 308 б.
- Курышжанов, А. К. Исследование по лексике "Тюрко-арабского словаря" / А. К. Курышжанов. – Алма-Ата : Наука, 1970. – 308 с.
- Карасаев, Х. К. Кыргыз тилинин орфографиялык сөздүгү / Х. К. Карасаев. – Бишкек : Мам. тил жана энцик., 2009. – 639 б.
- Коңурбаева, Р. Э. "Codex Cumanicus" (VIII–XIV к.) жазма эстелигинин кыргыз тилине катышы : монография / Р. Э. Коңурбаева. – Бишкек, 2011. – 225 б.